بلاگ کتاب اول

اطلاعات نقشه معمولا از چند طریق تهیه می‌شود. به طور مثال همین نقشه‌ای که ما تو سایت ازش استفاده می‌کنیم از عکس‌های هوایی و ماهواره‌ای برای شکل جغرافیایی، از ویدیو مپینگ (Video Mapping) برای اطلاعات مکانی و از نرم‌افزارهایی مثل فری‌هند برای ایجاد لایه‌های گرافیکی استفاده می‌کنیم. البته شرح فعالیت‌ و بخش‌های مختلف واحد نقشه و GIS به صورت کامل در این ویدیو توضیح داده شده است. همانطور که قبلا در ویدیویی بخش شناسایی رو معرفی کردیم، بانک اطلاعات اماکن، شرکت‌ها، مراکز دولتی و غیره از طریق جمع‌آوری میدانی توسط افراد مختلف در شهر انجام می‌شود.

در صورتی‌که برای جمع‌اوری اطلاعاتی مانند جهت خیابان، تابلوهای رانندگی، موقعیت پارک‌ها، بانک‌ها و شرکت‌ها نمیشه از جمع‌اوری اطلاعات به صورت میدانی استقاده کرد و می‌بایست از سایر طرق که دارای موقعیت دقیق اماکن مختلف می‌باشند، استفاده کرد. در اینجا فناوری ویدیو مپینگ به کمک می‌آید. در این سیستم که متشکل از چند دوربین فیلم‌برداری،  یک آنتن جی.پی.اس، یک منبع ذخیره اطلاعات و یک دستگاه VMS که برای ارتباط تمامی قسمت‌ها و ترکیب جداول اطلاعات مکانی با ویدیوها می‌باشد.

تحلیل دو نقطه در یک مسیر با استفاده از اطلاعات ویدیو مپینگ و نرم‌افزار ArcGIS امکان پذیر است.

در ویدیو زیر از برداشت اطلاعات تا پیاده‌سازی اطلاعات با استفاده از این فناوری توضیح داده شده است.

لینک‌های کمکی

معرفی واحد نقشه و جی.آی.اس کتاب اول
معرفی نرم‌افزار ArcGIS در ویکیپدیا

وقتی به مشکلات شهری فکر می کنم، اولین چیزی که به ذهنم میرسه، مشکل ترافیکه.

تا حالا فکر کردی که چه قدر خوب میشد اگه اطلاعات ترافیک شهر روی یک نقشه بود و براساس موقعیت و ترافیک بهترین راه رو پیشنهاد بده؟ یا اینکه مثل گوگل مپ بتونی قبل از شروع سفر مسیرهای مختلف رو برای ماشین، اتوبوس، دوچرخه یا به تازگی برای پیاده رو در اختیار داشته باشی.

تمامی این امکانات بعلاوه بسیاری دیگه رو میشه از سامانه اطلاعات مکانی (GIS) تهیه کرد. به شرطی که اطلاعات دقیق و پردازش دقیق تر روی اطلاعات انجام بشه.

در این ویدیو رضا زمانی، مدیر واحد GIS به این مقوله می پردازه. اگر میخوای درمورد واحد GIS شرکت کتاب اول بیشتر بدونی، بد نیست که به قسمت معرفی واحد نقشه و جی آی اس مراجعه کنی.

من که نفهمیدم این پست چطور از رو سرور پاک شده! ولی به هر حال دوباره این رو می نویسم.

GIS چیست و چه کاربردی دارد؟

به قول ویکیپدیا GIS یا سامانه اطلاعات مکانی یک سیستم کامپیوتری برای مدیریت و تجزیه و تحلیل اطلاعات مکانی بوده که قابلیت جمع‌آوری، ذخیره، تجزیه و تحلیل و نمایش اطلاعات جغرافیایی (مکانی) را دارد.

ولی به شکل ساده تر، GIS سیستمی متشکل از نیروی متخصص، نرم افزار، سخت افزار و اطلاعات بوده که جهت ذخیره سازی و تحلیل گزارشات برای رفع مشکلات شهری از آن استفاده می شود.

البته من در این زمینه تخصصی ندارم، ولی تا جایی که می دونم در سامانه اطلاعات مکانی، تمامی نقاط در نقشه با استفاده از مختصات جغرافیایی مشخص شده است. به همین دلیل هر نقطه شامل دو مختصات X و Y می باشد.

در این ویدیو تعدادی از مدیران شرکت کتاب اول در مورد GIS و امکانات آن و کاربرد نقشه های مبنی بر GIS توضیح می دهند.

GIS یا سیستم اطلاعات جغرافیایی مبنای اصلی یک بانک اطلاعات شهری است . شاید سالها قبل به ضرورت اتصال اطلاعات شهروندان به یک نقشه GIS توجه نمی شد . اما امروزه همپای پیشرفت در دنیای دیجیتال و توسعه شبکه های کامپیوتری این ضرورت روز به روز بیشتر خود را نمایان می کند . اگر بتوانیم اطلاعات جامع تهران را طبق آنچه استاندارد بین المللی است تعریف و جمع آوری کنیم یعنی نام ُ آدرس تلفن ُ فاکس ُ کدپستی ُ e-mail ُ و آدرس اینترنتی همه صاحبان شغل و حرفه و همچنین خدمات دولتی و مراکز عمومی را جمع آوری کنیم و سپس موقعیت دقیق هر شهروند را بر روی نقشه (۱/۲۰۰۰) و یا حداقل نقشه (۱/۱۰۰۰۰) مشخص کنیم . و همچنین دائما نسبت به بروز رسانی اطلاعات معابر ُو مشخص نمودن خیابانهای یک طرفه و دوطرفه ُ بن بست ها ُتغییرات فیزیکی معابر و از این قبیل اطلاعات اقدام کنیم این اتصال اطلاعات بسیار گرانبهایی را میتواند تولید کند که منشا خیرات بسیاری می تواند باشد.

اطلاعات تولید شده از این اتصال در درجه اول می تواند در بالا بردن سطح آگاهی مسئولان و تصمیم سازان شهر تاثیرگذار باشد و آنها را در اتخاذ تصمیم های صحیح و به موقع یاری رساند .

شاید ذکر چند نمونه ذهن خواننده محترم را از منظور نگارنده روشن سازد. پیاده سازی این مدل می تواند پراکندگی و نسبت هر شغل و حرفه را در سطح شهر مصور سازد و این نقشه برای تصمیم سازی بسیار می تواند مفید باشد.برای یک شهروند می تواند روشن کند که در نزدیکی حریم زندگی او چه ظرفیتهای خدمات شهری و در چه فاصله ای وجود دارد . بروز رسانی شبکه خطی معابر می تواند در آدرس دهی دقیق بکار آید . اجرای اطلاعات خیابانهای یک طرفه و دو طرفه می تواند در راهیابی وسائط نقلیه نقش داشته باشد . بااتصال این نقشه به ماهواره می توان اطلاعات دقیق تری از وضعیت حال شهر بدست آورد و به کمک ترافیک شهر آمد . دستگاه Navigator برای همین منظور طراحی شده و در برخی کشورهای توسعه یافته این وسیله در اکثر اتوموبیل ها نصب و برای سرنشین خودرو موقعیت فعلی ُ مقصد و راههای رسیدن به مقصد را روشن و بر روی صفحه نمایشگر به تصویر می کشد بعضا در برخی شهرها با اتصال این دستگاه به مرکز اطلاعات ترافیک شهر سرنشین را به مسیرهای کم ترافیک هدایت و در کاهش زمان تردد کمک شهروندان است .

اتصال اطلاعات جغرافیایی به اطلاعات موجود در شهر می تواند با ترکیب خدمات مخابرات تسهیلات بیشتری را در اختیار شهروندان قرار دهد. اگر به سرفصل اصلی کلیه مشاغل شهر یک کد خدماتی در شرکت مخابرات اختصاص پیدا کند این امر می تواند زمینه ای را فراهم کند که با شماره گیری آن کد خدماتی مرکز مخابرات شهروند را به نزدیکترین سرویس دهنده وصل نماید . در واقع این کد اختصاصی زحمت جستجو را به مرکز کامپیوتر شهر می دهد و مردم از این طریق به سمت نزدیکترین مرکز یا موسسه سرویس دهنده هدایت می شوند.

کارشناسان بر این باور هستند که این حرکت با کمک تکنولوژی خواه ناخواه همه گیر خواهد شد و تاثییرات خود را بر بهینه سازی و سرعت زندگی شهری خواهد گذاشت و کشورهایی که از این قافله عقب بمانند هزینه های بسیار سنگینی را صرف اتلاف منابع اعتباری و نیروی انسانی خودخواهند کرد.

امیدوارم کشور ما ایران در این زمینه هر چه زودتر اقدام کند و تا دیر نشده در صدد ایجاد نهادی برای گرد آوری و مدیریت اطلاعات و استنتاج بهتر از اطلاعات باشد . در این راستا فراموش نکنیم که این ضرورت را اول از همه باید تصمیم سازان کشور دریابند و سپس با دست مردم و بخش خصوصی آنرا پیگیری و تداوم بخشند . تداوم و بروز رسانی اطلاعات و همچنین استنتاج مدام از سیکل اطلاعات هر روز وساعت شهر می تواند اولین خشت اداره علمی و آینده ساز برای شهرهای بزرگ و کوچک ایران باشد.

تقسیمات واحد کشوری که بر نیاز همه نهادهای اجرایی کشور منطبق باشد میتوانددر پیشبرد برنامه ریزی آینده کشور نقش بسزایی داشته باشد . اگر مطالعه دقیقی بر روی کد پستی ده رقمی صورت گرفته باشد قاعدتا می باید این سیستم مبنای تمام تقسیمات باشد. کد پستی همه فهم ترین جنس تقسیمات است و در یک جامعه اطلاعاتی میتواند بهترین مبنا باشد . لازم است تقسیمات شهرداریها ، آموزش و پرورش ، اداره آب ، گاز ، برق ، تلفن و هرگونه خدماتی که به مردم داده می شود به نحوی خود را بر این مبنا منطبق کند تا از دوباره کاری در برنامه ریزی های آتی در کلان کشور جلوگیری شود .

بهترین مرجع برای ارائه تقسیمات واحد کشوری ، وزارت کشور است . لازم است این وزارتخانه پس از مطالعات گسترده این مهم را مورد بررسی دقیق قرار داده و از این طریق تمام نهادها با یکدیگر هماهنگ شوند . بنظر میرسد تا کنون جای این اقدام در کشور خالی بوده است ، علت آن هم این است که هیچ نهادی بعنوان مرکز جمع آوری اطلاعات و مهمتر از آن پردازش اطلاعات نداریم که نتیجه فعالیت آن مبنای تصمیم گیری دولتمردان و سپس آحاد مردم باشد . شاید از مرکز آمار و یا سازمان برنامه یاد شود ولی آنها روشی برای دسترسی به تک تک اطلاعات موجود در کشور طراحی نکرده اند و مدلی برای ارائه و استفاده از اطلاعات گرد آوری شده ارائه نشده است و این مهم موجب هدر رفتن بسیاری از فرصتها و عدم درک صحیح از پتانسیلهای موجود در کشور شده است.

اگر به هر نهادی مراجعه کنید ملاحظه میشود که آنها بر اساس نیاز ، و تشخیص درون سازمانی خود اقدام به گردآوری اطلاعات و بعضا با هزینه و مشقات بسیار کرده اند ولی متاسفانه نگاه کلان در آنها ملاحظه نشده است . همچنین اطلاعات دائما نیاز به بروزرسانی و باز نگری دارد که این همت در نهادهای اداره کننده کشور بطور جدی پیگیری نمیشود.

عدم وجود الگو و مدل کلان در کشور موجب یک جور از هم گسیختگی در میان نهادهای کشور می شود و بعضا ملاحظه میشود که برخی سازمانها پیش پا افتاده ترین اطلاعات خود را محرمانه تلقی می کنند و تصور می شود که این روش جلوی رانت و سوء استفاده را می گیرد و یا اینکه مدیران عدم ارائه اطلاعات را بعنوان یک برگ برنده در دست خود، ابزاری برای قدرت نمایی می بینند ولی توجه نمی کنند که در کل عدم ارائه اطلاعات به عموم مردم موجب ضرر و زیان به کل کشور و عدم امکان ایجاد جامعه اطلاعاتی می شود.